Phishing nadal jest jednym z najprostszych sposobów na zdobycie dostępu do firmowej poczty, plików i systemów. Atakujący nie muszą łamać zaawansowanych zabezpieczeń, jeśli uda im się przekonać pracownika do podania hasła, zatwierdzenia logowania albo otwarcia złośliwego załącznika. Dlatego ochrona firmy przed phishingiem powinna łączyć zabezpieczenia techniczne z prostymi zasadami dla użytkowników.
Poniżej pokazujemy, na co zwracać uwagę i jakie działania realnie ograniczają ryzyko.
Co to jest phishing?
Phishing to próba podszycia się pod zaufaną osobę lub organizację, aby nakłonić odbiorcę do wykonania działania korzystnego dla atakującego. Może to być kliknięcie linku, podanie danych logowania, otwarcie załącznika, wykonanie przelewu albo zaakceptowanie prośby o logowanie.
W firmach wiadomości phishingowe często udają komunikaty od Microsoft 365, banku, firmy kurierskiej, dostawcy usług, księgowości lub przełożonego.
7 sygnałów, które powinny wzbudzić podejrzenie
1. Wiadomość wymusza pośpiech
„Konto zostanie zablokowane”, „faktura wymaga natychmiastowej płatności” albo „potwierdź hasło w ciągu 30 minut” to typowe sposoby wywierania presji. Pośpiech ma ograniczyć czas na spokojną weryfikację wiadomości.
2. Adres nadawcy tylko przypomina prawdziwy
Nazwa wyświetlana może wyglądać poprawnie, ale właściwy adres e-mail różni się jedną literą, domeną lub dodatkowym znakiem. Warto sprawdzać pełny adres, szczególnie przy wiadomościach dotyczących płatności i danych logowania.
3. Link prowadzi do innej domeny
Tekst przycisku może wyglądać wiarygodnie, ale prowadzić do fałszywej strony logowania. Przed kliknięciem warto sprawdzić docelowy adres. Szczególną ostrożność należy zachować przy skróconych i nietypowych domenach.
4. Nadawca prosi o hasło lub kod MFA
Administrator IT nie powinien prosić pracownika o przesłanie hasła ani jednorazowego kodu uwierzytelniającego. Taka prośba jest silnym sygnałem ostrzegawczym.
5. Pojawia się nietypowy załącznik
Nieoczekiwany plik ZIP, dokument z prośbą o włączenie dodatkowych funkcji albo faktura od nieznanego kontrahenta powinny zostać zweryfikowane przed otwarciem.
6. Wiadomość dotyczy zmiany rachunku bankowego
Zmiana numeru konta kontrahenta powinna być potwierdzana innym kanałem, najlepiej telefonicznie przy użyciu wcześniej znanego numeru kontaktowego. To prosta procedura, która może zapobiec kosztownemu oszustwu.
7. Prośba jest nietypowa dla danej osoby
Jeśli przełożony nagle prosi o zakup kart podarunkowych, pilny przelew lub przesłanie poufnych danych, warto potwierdzić polecenie poza pocztą.
Jak ograniczyć ryzyko phishingu w firmie?
Włącz MFA dla wszystkich użytkowników
Uwierzytelnianie wieloskładnikowe utrudnia wykorzystanie samego skradzionego hasła. W środowisku Microsoft 365 warto jednak również kontrolować sposób konfiguracji MFA i reagować na nietypowe próby logowania. Więcej praktycznych ustawień opisaliśmy w artykule Microsoft 365 w małej firmie: ustawienia bezpieczeństwa.
Zadbaj o konfigurację poczty i domeny
Filtry antyspamowe, ochrona przed podszywaniem się pod domenę oraz prawidłowa konfiguracja SPF, DKIM i DMARC pomagają ograniczyć część fałszywych wiadomości. Nie eliminują phishingu całkowicie, ale utrudniają atakującym skuteczne podszywanie się pod firmę.
Ogranicz uprawnienia użytkowników
Pracownik nie powinien mieć większych uprawnień, niż potrzebuje do swojej pracy. Oddzielne konta administracyjne i zasada najmniejszych uprawnień ograniczają skutki przejęcia pojedynczego konta.
Aktualizuj systemy i oprogramowanie
Phishing może być pierwszym etapem ataku prowadzącego do uruchomienia złośliwego oprogramowania. Aktualne systemy, przeglądarki i aplikacje zmniejszają liczbę podatności, które można wykorzystać po kliknięciu niebezpiecznego linku lub pliku.
Przygotuj procedurę zgłaszania podejrzanych wiadomości
Pracownik powinien wiedzieć, komu i w jaki sposób zgłosić podejrzaną wiadomość. Im szybciej administrator otrzyma informację, tym łatwiej sprawdzić, czy podobna wiadomość trafiła również do innych osób.
Co zrobić, jeśli pracownik kliknął link phishingowy?
Najważniejsze jest szybkie zgłoszenie incydentu. Samo kliknięcie nie zawsze oznacza przejęcie konta, ale jeśli użytkownik podał dane logowania albo zaakceptował podejrzaną prośbę MFA, trzeba działać od razu.
W zależności od sytuacji należy zmienić hasło, unieważnić aktywne sesje, sprawdzić reguły przekazywania poczty, przeanalizować logowania i zweryfikować, czy z konta nie wysłano kolejnych wiadomości phishingowych. Przy poważniejszym incydencie warto potraktować sprawę jako element szerszego procesu reagowania na incydenty.
Phishing to problem techniczny i organizacyjny
Nie da się skutecznie chronić firmy wyłącznie szkoleniem pracowników albo wyłącznie filtrem antyspamowym. Najlepszy efekt daje połączenie zabezpieczeń poczty, MFA, kontroli dostępu, aktualizacji, kopii zapasowych oraz jasnych procedur.
Jeżeli chcesz uporządkować zabezpieczenia w swojej firmie, zobacz naszą ofertę cyberbezpieczeństwa dla firm. W ramach stałej obsługi i outsourcingu IT możemy również pomóc w konfiguracji kont, poczty, urządzeń, backupu i bieżącym reagowaniu na problemy użytkowników.
Podsumowanie
Najskuteczniejsza ochrona przed phishingiem zaczyna się od prostych rzeczy: MFA, prawidłowej konfiguracji poczty, ograniczenia uprawnień i szybkiego zgłaszania podejrzanych wiadomości. Warto też regularnie przypominać pracownikom, że przy nietypowej prośbie lepiej poświęcić minutę na weryfikację niż później odzyskiwać konto i dane po incydencie.